WIBOR i POLSTR: co zmienia reforma wskaźników?

Oprocentowanie wielu kredytów w złotych zależy od wskaźnika WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate). Reforma stopniowo zastępuje go nowym wskaźnikiem POLSTR albo oprocentowaniem stałym, ale nie w jednym dniu i nie tak samo dla wszystkich. Inne zasady dotyczą umów już zawartych, a inne umów podpisywanych od 2027 r.

Opisujemy stan na 17 października 2026 r. Terminy reformy zmieniały się kilka razy, więc sprawdzaj datę każdej informacji.

Na początek: przygotuj umowę kredytu, aneksy i ostatnie pismo o zmianie oprocentowania, a potem przejdź do listy zapisów do sprawdzenia w części „Sprawdź swoją umowę”.

Wskaźnik i marża: z czego składa się oprocentowanie

Zmienne oprocentowanie kredytu składa się zwykle ze wskaźnika referencyjnego i marży. W kredycie hipotecznym bez stałej stopy taki sposób opisuje ustawa o kredycie hipotecznym w art. 29 ust. 2. Wartość wskaźnika zmienia się w czasie, a marżę określa umowa. Umowa ustala też zasady zmiany oprocentowania, co przypomina komunikat Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF).

Fikcyjny przykład: do spłaty zostało 120 000 zł, a umowa przewiduje wskaźnik plus marżę 2 punkty procentowe. Przy wskaźniku 4% oprocentowanie wynosi 6% w skali roku. Odsetki za miesiąc, w uproszczeniu bez części kapitałowej raty i dokładnej liczby dni: 120 000 zł × 6% ÷ 12 = 600 zł. Gdy wskaźnik wzrośnie do 5%, wyniosą 120 000 zł × 7% ÷ 12 = 700 zł. Gdy spadnie do 3%: 120 000 zł × 5% ÷ 12 = 500 zł.

To nie jest prognoza. Rachunek działa tak samo przy WIBOR i POLSTR: o kwocie decydują wartość wskaźnika, marża i sposób liczenia odsetek, a nie nazwa wskaźnika. Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) przypomina, że zmienne oprocentowanie może znacząco wpłynąć na wysokość raty.

Czym POLSTR różni się od WIBOR

WIBOR jest wyznaczany dla określonych terminów. Kredytodawcy najczęściej stosują WIBOR 1M, 3M i 6M, czyli dla jednego, trzech i sześciu miesięcy.

POLSTR (Polish Short Term Rate) pokazuje średnie oprocentowanie depozytów w złotych składanych na jeden dzień przez banki i inne instytucje finansowe. Taki rynek nazywa się hurtowym rynkiem pieniężnym. Wartość publikuje się w kolejnym dniu roboczym, więc wskaźnik opisuje transakcje już zawarte. Z dziennych wartości wylicza się stopy składane, np. POLSTR 1M Stopę Składaną (opis POLSTR).

POLSTR nie jest stopą procentową Narodowego Banku Polskiego (NBP), choć stopniowo uwzględnia zmiany stóp NBP. Oba wskaźniki opracowuje ten sam administrator, działający na podstawie zezwolenia KNF. Mierzą co innego, więc ich wartości się różnią. Gdy umowa albo aneks zamienia WIBOR na inny wskaźnik, może przewidywać tzw. spread korygujący, czyli korektę, która ma wyrównać różnicę między wskaźnikami. Dokumenty reformy opisują go jako medianę (wartość środkową) różnic między oboma wskaźnikami z pięciu lat. Samo porównanie wartości WIBOR i POLSTR nie mówi więc, jaka będzie rata.

Rekomendacje w ramach reformy przygotowuje Narodowa Grupa Robocza (NGR), w której pracują przedstawiciele instytucji publicznych i uczestników rynku. To gremium ekspercko-doradcze: wspiera reformę, ale nie decyduje o wysokości rat.

Oś czasu reformy

Reforma wskaźników: najważniejsze daty. Termin z 1 stycznia 2027 r. to oczekiwanie KNF, a nie przepis ustawy. Źródło: komunikaty KNF i Komitetu Sterującego NGR z lat 2025–2026, Ministerstwo Finansów (wrzesień 2026 r.); stan na 17 października 2026 r.

Starsze opisy reformy mogą podawać inne daty i inny wskaźnik. Plan z 2022 r. wskazywał WIRON i koniec publikacji WIBOR od początku 2025 r. W grudniu 2024 r. wybór zmieniono na wskaźnik nazwany potem POLSTR. Plan z 2025 r. zakładał koniec WIBOR od 2028 r. i zamiennik z rozporządzenia Ministra Finansów. Aktualne są decyzje z 2026 r.

Nowe umowy: bez WIBOR od 2027 r.

KNF oczekuje, że do 31 grudnia 2026 r. instytucje nadzorowane, zwłaszcza kredytodawcy i pożyczkodawcy, przestaną zawierać nowe umowy z WIBOR. Od 1 stycznia 2027 r. WIBOR ma służyć tylko umowom zawartym wcześniej. Dziś to oczekiwanie nadzoru i zasada administratora wskaźnika, zapisane też w harmonogramie z 30 czerwca 2026 r. Harmonogram przewiduje wyjątek tylko dla niektórych transakcji pochodnych (instrumentów finansowych), które służą zarządzaniu ryzykiem dotychczasowych umów. Wyjątek nie dotyczy kredytów. Zakaz zapisany w ustawie przewiduje dopiero projekt opisany niżej.

W nowych kredytach konsumentów o zmiennym oprocentowaniu NGR zaleca POLSTR 1M Stopę Składaną i miesięczny okres odsetkowy, czyli oprocentowanie ustalane na każdy kolejny miesiąc. Wysokość oprocentowania jest wtedy znana przed początkiem każdego okresu. Zalecenia nie są obowiązkowe: kredytodawca może zastosować inny wskaźnik, o ile pozwalają na to przepisy. W umowach kredytu konsumenckiego może to być np. stopa referencyjna NBP.

Według NGR w nowych umowach POLSTR ma występować obok oprocentowania okresowo stałego i stałego:

okresowo stałe jest ustalone na określony czas; sprawdź, do kiedy obowiązuje i jak będzie liczone później;
stałe jest ustalone na cały okres wskazany w umowie.

Jeśli oprocentowanie lokaty lub rachunku ma zależeć od wskaźnika, NGR zaleca dzienny POLSTR. Reforma dotyczy więc oszczędzania tylko wtedy, gdy warunki lokaty, obligacji albo rachunku odwołują się do wskaźnika.

Umowy już zawarte: WIBOR do końca 2036 r.

Według komunikatu KNF z 18 maja 2026 r. administrator wskaźnika zdecydował, że WIBOR 1M, 3M i 6M będzie opracowywany do 31 grudnia 2036 r., a 1 stycznia 2037 r. zostanie zlikwidowany. Według Komitetu Sterującego NGR istniejące umowy mogą w tym czasie działać do naturalnego wygaśnięcia.

19 czerwca 2026 r. Komitet Stabilności Finansowej podzielił stanowisko KNF, że nie trzeba wyznaczać zamiennika WIBOR. Przedstawiciel Ministra Finansów poinformował, że rozporządzenie wskazujące zamiennik nie jest potrzebne (harmonogram NGR z 30 czerwca 2026 r., Ministerstwo Finansów, s. 34). Nie zakładaj więc, że umowa sama przejdzie na POLSTR. Kredytodawca może zaproponować aneks; według KNF długi okres przejściowy ma pozwolić także na zmianę umów z konsumentami. Jeśli kredyt potrwa dłużej niż do końca 2036 r., zapytaj o plan i sprawdź zapis awaryjny.

WIBOR ON (na jeden dzień) nie jest wyznaczany od 1 października 2026 r. Ostatnia wartość WIBOR 1Y (na rok) ma zostać wyznaczona 21 grudnia 2026 r., chyba że KNF przedłuży ten termin o 12 miesięcy (Komitet Sterujący NGR). Jeśli Twoja umowa odwołuje się do jednego z nich, zapytaj kredytodawcę, jak będzie liczone oprocentowanie.

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt ustawy UC132. Według projektu kredytodawca złożyłby ofertę zmiany oprocentowania osobom, które mają kredyt konsumencki lub hipoteczny ze zmiennym oprocentowaniem opartym na WIBOR. Oferta dawałaby co najmniej wybór między stałą stopą a zmiennym oprocentowaniem opartym na innym wskaźniku. Nie mogłaby podnosić marży, a mogłaby mieć formę aneksu. Kredytodawca miałby na nią 9 miesięcy od wejścia ustawy w życie, a oferta wiązałaby go przez 2 miesiące. Brak odpowiedzi albo odmowa nie mogłyby być powodem wypowiedzenia umowy, żądania wcześniejszej spłaty ani zmiany innych warunków, w tym marży. Obowiązek nie obejmowałby m.in. umów, które skończą się przed upływem terminu na ofertę. Projekt przewiduje też zakaz stosowania WIBOR w nowych umowach zapisany w ustawie.

Na 17 października 2026 r. to wciąż projekt. 16 października 2026 r. w serwisie Rządowego Centrum Legislacji pojawiło się zestawienie uwag zgłoszonych do projektu. Część uwag do przepisu o ofercie, np. o spreadzie korygującym, Ministerstwo zostawiło do wyjaśnienia. Rada Ministrów nie przyjęła projektu, więc jego treść może się zmienić.

Niezależnie od reformy KNF oczekuje, że banki umożliwią zmianę oprocentowania kredytu hipotecznego ze zmiennego na stałe lub okresowo stałe, także w starszych umowach. KNF zastrzega: „Nie zawsze niższe oprocentowanie oznacza korzystniejszy kredyt”. Porównaj też koszty, np. rekompensatę za wcześniejszą spłatę, którą umowa może przewidywać w okresie stałej stopy.

Sprawdź swoją umowę

Zapisz na kartce:

1. Rodzaj oprocentowania: okresowo stałe, stałe czy zmienne. Przy okresowo stałym zapisz datę końca okresu.

2. Pełną nazwę wskaźnika z oznaczeniem terminu, np. WIBOR 3M, oraz dzień, z którego bierze się jego wartość.

3. Marżę i warunki jej zmiany.

4. Termin aktualizacji: jak często i od kiedy zmienia się oprocentowanie.

5. Zapis awaryjny: co umowa przewiduje, gdy wskaźnik przestaje być publikowany.

6. Jedno pytanie do kredytodawcy z numerem punktu umowy, którego dotyczy.

Przykład pytania: „Proszę wskazać zapis mojej umowy dotyczący zaprzestania opracowywania wskaźnika i wyjaśnić, kiedy i w jaki sposób miałby zastosowanie”.

Jeśli dostaniesz propozycję aneksu, poproś o wyjaśnienie wszystkich zmienianych warunków: wskaźnika, marży, ewentualnego spreadu korygującego, kosztów i terminu na decyzję.

Jeśli masz zastrzeżenia do usługi kredytodawcy, np. do sposobu liczenia oprocentowania, możesz złożyć u niego reklamację. Gdy jej nie uwzględni, możesz złożyć wniosek do Rzecznika Finansowego. Ustawa o Rzeczniku Finansowym przewiduje dwie drogi: wniosek o rozpatrzenie sprawy przez Rzecznika (art. 24) albo wniosek o pozasądowe rozwiązanie sporu, za który pobierana jest opłata 50 zł (art. 36 i 38). Obie drogi opisuje Rzecznik Finansowy w Biuletynie Informacji Publicznej.

Ratę dopisz też do przeglądu stałych opłat, który opisuje tekst „Wydatki pod lupą: jak sprawdzić stałe opłaty?”.

Pierwsze kroki i budżet

Ochrona i pomnażanie

Świadome inwestowanie

Pierwsze kroki i budżet

Ochrona i pomnażanie

Świadome inwestowanie

WIBOR i POLSTR: co zmienia reforma wskaźników?

Wskaźnik i marża: z czego składa się oprocentowanie

Czym POLSTR różni się od WIBOR

Oś czasu reformy

Nowe umowy: bez WIBOR od 2027 r.

Umowy już zawarte: WIBOR do końca 2036 r.

Sprawdź swoją umowę

Źródła

Przeczytaj również

Warunki oferty: jak sprawdzić koszty, podatki, ryzyko i wypłatę?

Podatek i inflacja: jak odczytać wynik oszczędzania i inwestowania?

Inflacja: dlaczego za tę samą kwotę kupujesz mniej?